Barade Vadisi

Muhalif Grup Ahrar el-Şam’ın Yapısı [İnfografik]
Ocak 3, 2017
Fırat’ın Gazabı Operasyonu Son Durum
Ocak 4, 2017
Hepsini Göster

Analiz – Haber / Suriye Gündemi

Şam’ın kuzey batısında yer alan Vadi el-Barade bölgesi, Türkiye ve Rusya’nın çabalarıyla yürürlüğe giren ateşkese rağmen, Esed rejimi ve safında savaşan milislerin yaklaşık iki haftadır hedefi olmaya devam ediyor.

Şam-Zabadani yolunda bulunan, yeşilliği ve soğuk sulu pınarlarıyla bilenen bölge, ayaklanmadan önce Şam sakinleri için sayfiye yeri  olarak biliniyordu. Vadide (Basime, Ayn Hadra, Kefr Zeyt, Hüseyniye ve Ayn Fice) gibi köy ve beldeler yer alıyor, ayrıca Şam’a içme suyu temin eden Ayn Fice su tesisi de burada bulunuyor. Su tesisinin bulunması bölgede muhalifleri Esed rejimine karşı avantajlı bir konuma getirdi. Nitekim muhalif gruplar zaman zaman Şam’a giden suyu keserek Esed rejimine karşı silah olarak kullandılar. Hem su tesisi bulunması hem de bölgenin coğrafyasının dağlık olması muhaliflerin Esed rejimine karşı uzun süre direnmelerine de yardımcı oldu.

Suriye’de ayaklanma başladıktan sonra bölge ahalisi aktif bir şekilde gösterilere katılarak Esed rejimine karşı çıktı. Ayaklanma silahlı mücadeleye dönüşünce vadi ahalisinden oluşturulan muhalif ‘ÖSO’ grupları bölgenin kontrolünü ele geçirdi. Bunun devamında elinden çıkan vadiyi Esed rejimi 1 Şubat 2012 tarihinde kuşatma altına aldı. Hâlihazırda 100 bine yakın bir nüfus Vadi el-Barade bölgesinde yaşıyor, bölgenin yerli sakinlerine ek olarak nüfusun bir kısmı (Darayya, Muadamiyye, Zabadani, gibi) çatışma yaşayan bölgelerden geldi.

 

Son Gelişmeler

Esed rejiminin bölgeye yönelik başlattığı son saldırıyı, rejimin bölgede uyguladığı ‘yerinden etme politikası’ çerçevesinde okumak mümkündür. Özellikle Batı Guta’da muhalefetin elinde kuşatma altında bulunan bölgelere karşı son yılda Esed rejimi tarafından kullanılan sürgün politikası hız kazanmış görünüyor. Dareyya, Muazamiye, Han el-Şeyh’te yapıldığı gibi Esed rejimi diğer cephelerin (özellikle Güney Cephesi’nin) sakinliğinden istifade ederek Vadi el-Barade’ye askeri anlamda yüklenerek bölgedeki muhalif grupları ve Sünni nüfusu tahliyeye zorlamaya çalışıyor.

22 Aralık 2016 tarihinde Esed rejimi Vadi el-Barade bölgesine 12 varil bombasıyla saldırarak son hamlesini başlatmış oldu. İki gün sonra rejim güçleri ve bölgede aktif olan Lübnanlı Hizbullah milisleri bölgeye ilerlemeye çalıştı fakat muhalifler tarafından püskürtüldü. Aynı gün yoğun hava bombardımanı neticesinde Ayn Fice’de bulunan su tesislerinin hasar görmesiyle başkent Şam’a giden içme suyu kesilmiş oldu. 25 ve 26 Aralık’ta da ilerlemeye çalışan Esed rejimi güçleri ve milisleri ile muhalifler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı ve iki tarafta da kayıplar yaşandı. Aynı anda ateşkes müzakereleri devam ederken, Esed rejiminin bölgeye saldırısı yoğunlaştı, hava bombardımanı ile birlikte keskin nişancılar da devreye sokuldu. Esed rejiminin saldırısı ateşkesi yürürlüğe girmesine rağmen durmadı, ateşkesin birinci gününde bölgede Mig tipi savaş uçakları ve helikopterler tarafından 25’ten fazla hava saldırısı düzenlendiği, 3 kişinin hayatını kaybederek 10 kişinin yaralandığı rapor edildi.

Şiddetli çatışmaların devam etmesinden dolayı bölgede faal olan ÖSO grupları 2 Ocak 2016 tarihinde bir bildiri yayımlanarak bölgede IŞİD örgütünün bulunmadığını, hatta ÖSO gruplarının IŞİD’in varlığına karşı mücadele ettiğini ifade etti. ÖSO grupları ayrıca ateşkesin garantörü olan ülkelerin sorumluluklarını yerini getirerek Esed rejimin saldırılarını durdurmaya davet etti, yerine getirmediği takdirde Suriye’deki muhalif askeri gruplara Esed rejime karşı yeniden cephe açmaya davette bulundu. Buna müteakip aynı günde (İslam Ordusu, İzzet Ordusu, Birinci Sahil Fırkası, Feylak el-Şam, Sultan Murat Tugayı…) ve diğer grupların imzaladığı ve ÖSO adı altında yayımlanan başka bir bildiride ise, Vadi el-Barade başta olmak üzere Suriye genelinde Esed rejimi ve yanlısı milislerin ihlallerinin devam etmesi dolayısıyla Astana’da yapılması planlanan siyasi görüşmelere katılımlarını askıya aldıklarını söyledi.

c0x7zdmweaegzqp

Yanıtlar ve Muhtemel Senaryo

Şimdiye kadar ateşkesin garantörü olan devletlerin duruma dair bir girişimde bulunmadığı görülüyor. Rus güçlerine ait Hmeymim hava üssünün  ise 3 Ocak 2016 tarihinde Vadi elBarade’de yaşanan Esed rejiminin saldırısıyla ilgili ‘gelecek günlerde askeri yollar veya varılan bir anlaşma yoluyla hızlı bir şekilde bir çözüme ulaşılmasını umut ediyoruz’ ifadelerini kullandı.  Söz konusu açıklamayı, Esed rejiminin saldırısına bir destek olarak okunmak mümkün.

Yıllardır kuşatma altında bölgenin ahalisinden oluşan ÖSO gruplarına karşı saldırıda bulunan Esed rejimi ve Hizbulllah milisleri hava desteği ve askeri lojistik üstünlüğüne rağmen sahada önemli bir ilerleme kaydedemedi. Fakat muhalefetin bu direnişini uzun zamandır sürdürme imkânları oldukça zayıftır. Esed rejimi ve yanlısı Lübnanlı Hizbullah milislerinin ise, bölgeye takviye göndermeye devam ettiği görülüyor.

Öte yandan, ateşkes ihlali ve saldırıya karşı diğer muhalif grupların yapacağı pek bir şey görünmüyor, yıllardır kuşatma altında bulunan bölgeye ulaşmak ve ona askeri yardım götürmek veya kuşatmayı kırmak kolay bir ihtimal değil. Buna karşın Esed rejimi ve milislerin saldırı ve bölgenin kontrolünü ele almakta ısrarlı olduğu anlaşılıyor. Fakat muhalefetin elindeki su silahını göz önünde bulundurduğumuzda, Esed rejiminin bu saldırıyı çok uzun süre devam ettiremeyeceğini söyleyebilmek mümkün. Dolaysıyla en muhtemel senaryo, çatışmadan sonra yeniden Esed rejiminin şimdiki durumdan elini daha da güçlendirecek el-Tel’de yapıldığı gibi yeni bir ateşkes veya diğer bölgelerde gibi zorunlu göç uygulanabilir. Elbette detayları ise sahadaki çatışmalar belirleyecektir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir