Hizbullah’ın Suriye’deki Rolü

sahamanset
Saha Raporu [20-26 Nisan 2016]
Nisan 27, 2016
42
Suriyeli Muhaliflerden Seferberlik Çağrısı
Nisan 29, 2016
Hepsini Göster
hizbullahmanset

Haber-Analiz / Suriye Gündemi

1980’li yılların başında İran desteğiyle Lübnan’da kurulan Hizbullah, Suriye’de İran Devrim Muhafızları’ndan sonra Esad saflarında savaşan en önemli ve güçlü Şii milis grup olarak ön plana çıkıyor. Hizbullah’ın seksenli yıllara dayanan Esad rejimiyle olan ilişkisi, son senelerde ‘direniş ekseni’ adı altındaki bölgesel ittifakla daha derin ve organik hale geldi.

Sürekli mazlumların ve halkların yanında olduğunu dile getiren Hizbullah, ayaklanmanın henüz ikinci ayında, Mayıs 2011’de, lideri ve genel sekreteri Hasan Nasrallah’ın bir konuşmasında Esad rejimini desteklediğini ve teröristlere karşı savaşacaklarını açıkladı.

hizbullah

Suriye iç çatışmasına müdahale

2011 ve 2012 yıllarında Suriye’de Hizbullah’ın rolünden bahsedilmiş olsa da, örgütün Mayıs 2013’te Suriye’deki çatışmalara katıldığı tarih olarak kabul ediliyor. Zira daha önce Esed ordusunun altında hareket eden Hizbullah askerleri, bundan sonra bağımsız operasyonlar yapmaya başladılar. 2013 yılı ortasında Esed rejiminin geniş bir alanda kontrolü kaybetmeye başlamasıyla beraber Hizbullah cephelerde daha aktif bir şeklide görünmeye başladı. Hizbullah’ın aktif savaştığı ilk cephe, 2013 yılının Mayıs ayında Humus eyaletinde Lübnan sınırına yakın ve stratejik bir yere sahip olan Kusayr ilçesi oldu.

Humus’ta muhalefeti bastırması ve Kusayr savaşının ardından, Hizbullah, Şam ve Halep cephelerinde de Esed saflarında yer almaya başladı. Özellikle güney Halep’te ve Kalamun bölgesindeki Zabadani ve Madaya’da Hizbullah’ın rolü çatışmanın seyri için kritik oldu.

Suriye’ye gönderilen Hizbullah mensubu sayısı hakkında kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Kusayr çatışması sırasında, yani 2013 yılında, en makul sayı Fransa Dışişleri Bakanı’nın verdiği rakam olan 3000-4000 arası olarak ön plana çıkıyor. Hizbullah’ın zaman içerisinde Suriye’de daha aktif bir rol oynamaya başladığını göz önünde bulunduracak olursak, bu rakamın devam eden süreç içerisinde arttığını rahatlıkla söyleyebilmek mümkün. Bazı analistlere göre halihazırda bu rakamın 7 bin ila 10 bin arasında olduğu tahmin ediliyor.

Hizbullah’ın Suriye’deki kaybı

Aslında Hizbullah Suriye çatışmasının erken dönemlerinde kayıp vermeye başladı, bu da savaşın ilk aylarından itibaren örgütün çatışmalarda rol aldığını gösteriyor. Örneğin Kasım 2012 yılında Hizbullah ve Esed rejimi arasındaki irtibat subayı olan ve Suriye’deki Hizbullah operasyonlarını koordine eden komutan Muhammed Nasif’in –Abu Abbas- ‘cihadi görevi’ esnasında öldüğü belirlendi.

Fakat Hizbullah, Suriye’de çatışmalarda ölen askerlerin sayısını resmi bir şekilde ilan etmemiş, hatta ilk zamanlarda ülkedeki varlığını reddetmiş olsa da, örgüte yakın medya organlarının o dönemlerde yayınladığı ‘şehit cenazeleri’ sayıları oldukça yüksek. Bu konuda Amerikalı Washington Yakın Doğu Araştırmalar Merkezi’nin yaptığı incelemeye göre 30 Eylül 2012 ile 16 Şubat 2016 tarihleri arasında Suriye’de ölen Hizbullah askerleri 865’e ulaştı. Çalışmaya göre ölenlerin sayıları son yıl artış yaşadı, Mayıs 2015’ten sonra her ay yaklaşık 36 Hizbullah mensubunun Suriye’de hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Aslında Hizbullah ve diğer Şii milislerin son aylarda hem güney Halep cephesinde hem de Kalamun bölgesinde aktif rol oynadığını dikkate aldığımızda bu artışı daha iyi anlayabiliyoruz.

Ayrıca ölen Hizbullah mensupları arasında komutanlar da bulunuyor. Örneğin 10 Ekim 2015 tarihinde Suriye’de Hizbullah komutanı olduğu tahmin edilen Hasan el-Hac, İdlib’te çatışma esnasında hayatını kaybetti. Şubat 2016’de ise Ala el-Busna adıyla bilinen Hizbullah’ın önde gelen askeri liderlerinden Ali Fayyed’in güney Halep cephesinde öldüğü bildirildi.

hizbullah

Hizbullah Suriye’de kalıcı mı?

Hizbullah’ın başta Suriye’ye müdahalesi Esed rejimini desteklemek için geçici bir operasyon gibi gözükse de, zaman içerisinde örgütün ülkedeki varlığı daha kalıcı bir hale gelmeye başladı. Esed rejimi’nin uzun süre ayakta kalamayacağı ihtimalini göz önünde bulunduran Hizbullah yetkilileri, Lübnan Suriye sınırında bulunan askeri üslerini korumak için sınırın Suriye tarafında kalıcı üsler kurmaya başladı. Nisan 2016’da Stratfor merkezi tarafından yayınlanan çalışmada, uydu fotoğraflarıyla Hizbullah’ın Kusayr bölgesinde kalıcı üsler kurmaya başladığı görüldü.

Öte yandan bölgede yaşayan halktan edinilen bilgilere göreyse, Kusayr adeta Hizbullah tarafından tamamen ele geçirildi. Şehirde rejim güçlerinin bulunmadığı gibi bölgenin idari ve güvenlik işleri de Hizbullah tarafından yönetiliyor. Kusayr’ın Sünni halkının büyük bir kısmı Lübnan’a göç ederken bölgede Şii köyler göç etmedi, bu da Kusayer’ı Şii bir bölgeye dönüştürme planlarına işaret ediyor.

hizbullah1

Strafor fotoğrafları

Kusayr’ın yanı sıra yerel aktivistlere göre Hizbullah Zabadani’de de benzer bir çaba içerisinde. Genel olarak Lübnan Suriye sınırında rejim varlığı zaman içerisinde zayıfladıkça, bölge adeta orada aktif olarak muhalefetle çatışan Hizbullah’ın kontrolüne geçiyor. Rejimin, önceki yıllardaki gibi gücünü tekrar geri kazanma imkanının çok zayıf olduğunu hesaba kattığımızda ise, gelecekte bölgenin tamamen Hizbullah’ın kontrolüne girme ihtimalinin arttığını ön görebiliriz.

hizbullah2

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir